Kiểm toánbáo cáo tài chính

Kiểm toán báo cáo tài chính giữ vai trò quan trọng trong hoạt động quản trị và phát triển của doanh nghiệp, giúp xác minh tính chính xác, trung thực của các số liệu tài chính và kết quả sản xuất kinh doanh. Thông qua hoạt động kiểm toán, doanh nghiệp có thể nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin với đối tác, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Vậy kiểm toán báo cáo tài chính là gì, quy trình thực hiện ra sao và doanh nghiệp cần lưu ý những gì? Hãy cùng HDT tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Kiểm toán báo cáo tài chính là gì?

Kiểm toán báo cáo tài chính là quá trình kiểm tra và đánh giá tính trung thực và hợp lý của các tài liệu, số liệu kế toán và báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Quy trình này được thực hiện bởi các kiểm toán viên độc lập nhằm đảm bảo tính chính xác, không chứa đựng sai sót trọng yếu và tuân thủ theo các nguyên tắc kế toán hiện hành.

Báo cáo tài chính gồm:

• Báo cáo tình hình tài chính
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
• Bản thuyết minh Báo cáo tài chính

Thành phần	Mẫu số
Báo cáo tình hình tài chính	Mẫu số B 01 - DN
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh	Mẫu số B 02 - DN
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ	Mẫu số B 03 - DN
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính	Mẫu số B 09 - DN

Mục tiêu của kiểm toán báo cáo tài chính là gì?

Kiểm toán báo cáo tài chính là một quy trình quan trọng nhằm đảm bảo tính trung thực, minh bạch và đáng tin cậy của các thông tin tài chính mà doanh nghiệp công bố. Dưới đây là các lý do tại sao cần phải kiểm toán báo cáo tài chính:

• Xác minh tính trung thực và hợp lý: Kiểm toán nhằm đánh giá xem các thông tin tài chính có được phản ánh chính xác, đầy đủ và phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp hay không, từ đó đảm bảo tính minh bạch trong công tác tài chính - kế toán.
• Đánh giá tính tuân thủ: Kiểm tra việc tuân thủ các quy định, chuẩn mực kế toán và pháp luật hiện hành.
• Phát hiện và ngăn chặn sai sót: Quá trình kiểm toán giúp nhận diện những sai sót trọng yếu, các điểm yếu trong hệ thống kiểm soát nội bộ hoặc dấu hiệu rủi ro tài chính, từ đó doanh nghiệp có biện pháp điều chỉnh, khắc phục kịp thời và nâng cao chất lượng quản trị.
• Cung cấp thông tin đáng tin cậy: Cung cấp các thông tin tài chính chính xác và đáng tin cậy cho các bên liên quan như cổ đông, nhà đầu tư, khách hàng, cơ quan thuế, ngân hàng, v.v.
• Đáp ứng yêu cầu pháp lý và quản trị doanh nghiệp: Đối với nhiều loại hình doanh nghiệp, kiểm toán báo cáo tài chính là yêu cầu bắt buộc theo quy định pháp luật. Việc thực hiện kiểm toán giúp doanh nghiệp bảo đảm tuân thủ nghĩa vụ pháp lý và nâng cao tính minh bạch trong quản trị.
• Hỗ trợ quyết định kinh doanh: Các thông tin tài chính chính xác và tin cậy giúp ban lãnh đạo và các nhà đầu tư có cơ sở để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

Lợi ích của việc kiểm toán Báo cáo tài chính với các doanh nghiệp

STT	Đối tượng	Lợi ích
1	Đối với doanh nghiệp	Báo cáo tài chính được kiểm toán giúp doanh nghiệp tạo dựng niềm tin và uy tín đối với các nhà đầu tư, đối tác và khách hàng; phát hiện và khắc phục các điểm yếu trong hệ thống kiểm soát nội bộ và quy trình kế toán; các ngân hàng và nhà đầu tư thường yêu cầu báo cáo tài chính đã được kiểm toán trước khi cung cấp vốn hoặc đầu tư; tối ưu hóa chi phí và phát hiện gian lận; tránh rủi ro bị xử phạt hành chính.
2	Đối với nhà đầu tư	Giúp nhà đầu tư có được thông tin chính xác để đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý; giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro khi đầu tư vào các doanh nghiệp có báo cáo tài chính minh bạch và trung thực.
3	Đối với cơ quan quản lý	Giúp cơ quan quản lý giám sát và đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ các quy định, chuẩn mực kế toán và pháp luật; hỗ trợ phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận và sai sót trọng yếu trong báo cáo tài chính.

Công ty nào bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính?

Cơ sở pháp lý quy định các doanh nghiệp nằm trong diện bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính là:

• Nghị định số 17/2012/NĐ-CP về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kiểm Toán Độc lập ban hành ngày 13 tháng 03 năm 2012.
• Nghị định 90/2025/NĐ-CP ngày 14 tháng 04 năm 2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 17/2012/NĐ-CP ngày 13 tháng 3 năm 2012 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kiểm toán độc lập.

Theo đó, các doanh nghiệp nằm trong diện đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính bao gồm:

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
• Tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo Luật các tổ chức tín dụng, bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
• Tổ chức tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.
• Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán.
• Các doanh nghiệp, tổ chức khác bắt buộc phải kiểm toán theo quy định của pháp luật có liên quan.
• Doanh nghiệp nhà nước, trừ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm.
• Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước, trừ các dự án trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật phải được kiểm toán đối với báo cáo quyết toán dự án hoàn thành.
• Doanh nghiệp, tổ chức mà các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm.
• Doanh nghiệp mà các tổ chức niêm yết, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm.
• Doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm.
• Doanh nghiệp khác có quy mô lớn theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí sau: Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm trên 200 người trở lên, có tổng doanh thu của năm trên 300 tỷ đồng trở lên, có tổng tài sản trên 100 tỷ đồng trở lên.

Đơn vị nào được thực hiện Kiểm toán báo cáo tài chính?

Các đơn vị đủ điều kiện để thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính là các công ty kiểm toán tại Việt Nam, đây là các doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của Pháp luật Việt Nam, có đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán theo quy định và được Bộ tài chính Việt Nam cấp chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán, bao gồm:

• Doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam
• Chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam
• Công ty kiểm toán vốn Việt Nam được thành lập theo quy định của pháp luật.

Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính

Kiểm toán cần xây dựng quy trình kiểm toán báo cáo tài chính cụ thể để thu thập đầy đủ thông tin làm căn cứ kết luận về tính trung thực của dữ liệu. Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính gồm 05 bước chính sau đây:

1. Trao đổi và lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính
2. Thu thập thông tin và kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ
3. Thực hiện kiểm toán chi tiết
4. Lập và Phát hành báo cáo kiểm toán, Thư quản lý
5. Theo dõi và báo cáo sau kiểm toán

Kiểm toán viên theo dõi việc thực hiện các điều chỉnh đã đề xuất trong bảng lập báo cáo. Có thể thực hiện các báo cáo bổ sung nếu cần thiết và giải quyết các sự kiện phát sinh (nếu có).

Giai đoạn 1: Giai đoạn lập kế hoạch - Hiểu biết về thực trạng chung của Công ty

Khi bắt đầu công việc kiểm toán chúng tôi tổ chức gặp gỡ với đại diện Ban giám đốc của Công ty và các nhà quản lý liên quan đến công tác kiểm toán. Những cuộc gặp mặt này bao gồm cả việc khảo sát, kiểm tra tổng quát các thủ tục của việc kiểm toán, kế hoạch thực hiện và thời gian cho công việc. Cuộc gặp mặt cũng được tập trung vào việc để đạt được sự hiểu biết cơ bản về quá trình hoạt động và kinh doanh cùng các đặc thù của Công ty, những khó khăn, thuận lợi của Công ty trong sản xuất kinh doanh nhằm bổ sung đầy đủ hơn cho những hiểu biết của chúng tôi; xem xét việc áp dụng các công nghệ hỗ trợ trong quản lý tài chính kế toán như phần mềm tin học, hệ thống truyền dữ liệu... qua đây kế hoạch thực hiện sẽ được chi tiết, rõ ràng và chính xác hơn.

Giai đoạn 2: Kiểm tra đánh giá hệ thống quản lý, kiểm soát của Công ty

Dựa trên những tìm hiểu đạt được trong Giai đoạn 1 ở trên, chúng tôi tiến hành các kiểm soát mang tính pháp lý đã được thực hiện; kiểm tra đánh giá Hệ thống kiểm soát nội bộ của Công ty để xem hệ thống hoạt động có hiệu quả hay không và/hoặc hiệu quả đến mức độ nào; có tuân thủ đúng các quy định trong chính sách của Công ty hay không; việc bảo mật dữ liệu cũng như quản lý dữ liệu bằng các giải pháp về công nghệ thông tin...; các thủ tục và hoạt động trong các mảng quan trọng của hệ thống báo cáo tài chính của Công ty. Mục đích của việc kiểm tra các thủ tục và các hoạt động nhằm quyết định xem những thủ tục và kỹ thuật mà kiểm toán viên sẽ áp dụng với chức năng đảm bảo tính chính xác của công tác hạch toán cũng như tính hiệu quả trong công việc của chúng tôi.

Chúng tôi tiến hành kiểm tra thông qua việc kết hợp các kỹ thuật như phân tích, so sánh, xác nhận, điều tra, tính toán, phỏng vấn, quan sát và kiểm tra thực tế... đồng thời quyết định áp dụng những giải pháp phù hợp nhất để tiếp cận việc xử lý các dữ liệu của đơn vị có sử dụng hỗ trợ của công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu qua phân tích và hỗ trợ của các chuyên gia tin học. Chúng tôi sẽ có những điều chỉnh kế hoạch thích hợp với trường hợp đơn vị có áp dụng sâu những giải pháp hỗ trợ của công nghệ thông tin trong công tác quản lý tài chính kế toán.

Giai đoạn 3: Thực hiện các thủ tục phân tích, kiểm tra chi tiết, tổng hợp hồ sơ, trao đổi kết quả và phát hành báo cáo kiểm toán

• Tham dự các cuộc kiểm kê tài sản của Công ty và thực hiện các kỹ thuật cần thiết khi thực hiện việc chứng kiến kiểm kê (hoặc tái kiểm kê) để đảm bảo tính hiện hữu cũng như xem xét tình trạng thực tế của tài sản (Hàng tồn kho, tiền mặt, tài sản cố định...).
• Yêu cầu Công ty cung cấp danh sách số dư công nợ của các đối tượng liên quan để gửi thư xác nhận công nợ phải thu, phải trả hoặc thực hiện việc thu thập các đối chiếu xác nhận công nợ phải thu và phải trả với các đối tượng liên quan (nếu đã có).
• Kiểm tra Bảng cân đối kế toán của Công ty, xác định tính trung thực hợp lý của các số dư cho từng khoản mục trọng yếu trên các báo cáo.
• Thẩm tra các số liệu trình bày trên báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty phù hợp với các quy trình hạch toán nhằm khẳng định tính hợp lý của quy trình và tính trung thực của các kết quả được xác định trên các báo cáo.
• Kiểm tra tính đúng đắn của quá trình lưu chuyển dòng tiền trong suốt quá trình sản xuất kinh doanh của năm yêu cầu kiểm toán của Công ty đảm bảo rằng luồng tiền và kết quả kinh doanh là đảm bảo tính hợp lý; tình hình tài chính Công ty phù hợp với luồng tiền mà Công ty đã duy trì trong năm.
• Kiểm tra việc trình bày và thuyết minh Báo cáo tài chính đảm bảo phù hợp với chế độ và chuẩn mực kế toán; đảm bảo tính trung thực và hợp lý của các số liệu được thuyết minh, phân tích và đánh giá đối với tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của Công ty, tại thời điểm lập báo cáo.
• Hoàn thiện Biên bản kiểm toán tại Công ty ngay sau thời gian kiểm toán;
• Phát hành Báo cáo kiểm toán dự thảo và báo cáo kiểm toán chính thức Báo cáo tài chính, Thư Quản lý (nếu có) đề cập tất cả những vấn đề mà kiểm toán viên cho rằng cần cải tiến nhằm tăng cường công tác kiểm soát nội bộ và quản lý.

Quy trình thực hiện công tác kiểm toán

Bước 1 - Trao đổi và lập kế hoạch

• Tổ chức gặp gỡ với Ban lãnh đạo Công ty để thống nhất hợp đồng và phạm vi kiểm toán
• Xem xét sơ bộ Báo cáo tài chính và lên kế hoạch kiểm toán, bố trí nhân sự phục vụ kiểm toán
• Thảo luận và thống nhất kế hoạch kiểm toán với Ban lãnh đạo Công ty

Bước 2 - Thu thập thông tin và kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ

• Thu thập toàn bộ các thông tin cần thiết về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị;
• Kiểm tra và đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ và hệ thống kế toán (Tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, môi trường kiểm soát nội bộ, hiệu quả hoạt động)
• Đưa ra ý kiến tư vấn trợ giúp cho các nhà quản lý trong việc thiết lập, duy trì và đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kế toán, tài chính, hệ thống kiểm soát nội bộ

Bước 3 - Thực hiện kiểm toán chi tiết

• Kiểm tra soát xét toàn bộ báo cáo tài chính, hệ thống sổ sách, chứng từ kế toán theo hướng dẫn của Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và các Chuẩn mực kiểm toán quốc tế được thừa nhận tại Việt Nam, các quy định của Ủy Ban chứng khoán Nhà nước cũng như các hướng dẫn nghề nghiệp khác
• Kiểm tra và phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu về khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, hiệu quả kinh doanh và khả năng tài chính của Công ty
• Thực hiện các thủ tục kiểm toán khác hoặc các thủ tục thay thế cần thiết khác trong từng trường hợp cụ thể

Bước 4 - Lập và phát hành báo cáo kiểm toán, thư quản lý

• Tổng hợp kết quả kiểm toán;
• Thảo luận và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình kiểm toán
• Lập dự thảo Báo cáo kiểm toán, Thư quản lý và gửi Ban Giám đốc Công ty;
• Hoàn chỉnh và phát hành chính thức Báo cáo kiểm toán, Thư quản lý.

Bước 5 - Các công việc sau kiểm toán

• Trên cơ sở những kiểm tra phân tích về hệ thống kiểm soát nội bộ và công tác tổ chức kế toán của đơn vị, chúng tôi sẽ đưa ra các khuyến nghị và hướng dẫn nhân viên có liên quan kiện toàn hệ thống kiểm soát nội bộ
• Chúng tôi luôn tối đa các giá trị gia tăng cho khách hàng thông qua tư vấn quản lý tài chính doanh nghiệp và hỗ trợ bộ phận kế toán trong công tác tổ chức và quản lý hoạt động tài chính của doanh nghiệp thông qua điện thoại, fax, email…

HDT - Dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính uy tín, chất lượng

HDT tự hào là đơn vị có chuyên môn cao trong ngành kiểm toán tư vấn cho các doanh nghiệp. Với nhiều kinh nghiệm hoạt động, chúng tôi cam kết mang đến cho doanh nghiệp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính chất lượng và uy tín nhất.

Công ty TNHH Kiểm toán HDT Việt Nam cam kết:

• Cung cấp cho khách hàng dịch vụ tốt nhất, nhanh nhất và chuyên nghiệp nhất.
• Chịu trách nhiệm đầy đủ và đúng tiến độ các công việc
• Soạn thảo văn bản, tài liệu theo yêu cầu cơ quan thẩm quyền
• Chịu trách nhiệm trên chứng từ, hồ sơ, báo cáo tài chính
• Bảo mật thông tin kế toán

Các dịch vụ của chúng tôi hiện nay bao gồm:

• Kiểm toán Báo cáo tài chính
• Kiểm toán Báo cáo tài chính vì mục đích thuế và dịch vụ quyết toán thuế
• Kiểm toán nội bộ
• Kiểm toán hoạt động
• Kiểm toán tuân thủ
• Kiểm toán theo các thủ tục thỏa thuận trước
• Kiểm toán các dự án có vốn tài trợ (ODA, ADB, WB…)
• Kiểm toán vốn chủ sở hữu

Lời kết

Bài viết trên là những thông tin chi tiết về dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. HDT hy vọng sẽ bổ sung thêm kiến thức hữu ích về kiểm toán BCTC để giúp các doanh nghiệp quản lý tình hình báo cáo chính xác hơn. Nếu quý doanh nghiệp có nhu cầu tìm hiểu về dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua:

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN HDT VIỆT NAM
Trụ sở: Số 65, ngõ 165 Dương Quảng Hàm, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Văn phòng Hà Nội: Phòng 905, Tòa F, Văn phòng TW Đảng và Báo nhân dân, Xuân Phương Residences, Phường Xuân Phương, TP Hà Nội
Email: kiemtoanhdtvietnam@gmail.com
Hotline: 02432.505.211 - 0976.371.199
Website: hdtaudit.vn